Tojikistondagi beshta petrogliflar majmuasi UNESCO Butunjahon merosi ro‘yxatiga taklif etildi
Pomir qoyalarida hayvonlar, odamlar va ov manzaralari tasvirlari saqlanib qolgan. Ular orasida geometrik belgilar va boshqa tasvirlarni ham uchratish mumkin.
Ular turli davrlarga oid bo‘lib, mezolit va neolit davrlaridan bronza va temir asrlari hamda o‘rta asrlargacha bo‘lgan davrni qamrab oladi.
2026-yil yozida Tojikiston Pomirdagi qoyatosh san’ati bilan bog‘liq beshta majmuani UNESCOning Jahon merosi obyektlari dastlabki ro‘yxatiga kiritish uchun taqdim etdi. Ularning barchasi Tog‘li Badaxshon muxtor viloyatida joylashgan.
Langar, Darshayr, Shaxta, Nayzatosh va Baxmaljilga Pomirning turli hududlarida joylashgan. Har bir maskan qoyatosh san’ati bilan bog‘liq, ammo tasvirlar yoshi, ishlanish usuli va mavzusiga ko‘ra farq qiladi. Ular birgalikda tog‘larda yashagan odamlarning hayoti asrlar davomida qanday o‘zgarganini tasavvur qilishga yordam beradi.
Qoyalarda eng ko‘p uchraydigan tasvirlar orasida hayvonlar va ov manzaralari bor. Ular orasida tog‘ echkilari, arxarlar, bug‘ular va yirtqich hayvonlarni ko‘rish mumkin.
Odamlar tasvirlangan suratlar ham bor. Ayrimlarida ular ov paytida, hayvonlar yonida yoki murakkabroq kompozitsiyalar tarkibida tasvirlangan.
Bu tasvirlar o‘sha davr odamlari atrofida qanday hayvonlar yashaganini va qoyatosh san’atida qaysi mashg‘ulotlar aks etganini ko‘rsatadi.
Petrogliflar ochiq havoda saqlanib qolgan va shu sababli tabiiy sharoit ta’sirida. Qoya yuzasi shamol, yog‘ingarchilik va boshqa tabiiy jarayonlar ta’sirida asta-sekin yemirilmoqda.
Petrogliflar ular yaratilgan tabiiy landshaftning o‘zida saqlanib qolgan. Qoyalar, tog‘lar va vodiylar bilan birga ular Pomirning tarixiy merosining bir qismidir.
Ommabop
Samolyotsiz besh mamlakat: Markaziy Osiyoni poyezdda qanday kezish mumkin
Yaqin-yaqingacha Markaziy Osiyo bo‘ylab sayohat qilish, asosan, samolyotda uchishni anglatardi. Bir mamlakatdan boshqasiga quruqlik orqali borishdan ko‘ra, samolyotda uchish ko‘pincha osonroq va tezroq edi.
O‘zbekistonda yangi Jahon hunarmandchilik shahri paydo bo‘ldi
An’anaviy iroqi kashtachiligi Shahrisabzga xalqaro e’tirof olib keldi. Shaharga World Craft City maqomi berildi.
Qovun Sayli: Xorazm hosilni qanday festivalga aylantirdi
Poliz ekinlarini yetishtirish Xorazm viloyatining qadimiy qishloq xo‘jaligi an’analaridan biri hisoblanadi. Mintaqaning qulay tabiiy sharoiti bu yerda turli navdagi qovunlarni yetishtirish imkonini beradi va ular Xorazmning gastronomik merosining ajralmas qismiga aylangan.